Is de oorsprong van het kerkgebouw bijbels? #Kerkgebouwen2

Allereerst wil ik verwijzen naar een eerdere blog, het is belangrijk dat u eerst beseft dat Godshuizen van steen niet meer bestaan, ook al denken velen dit nog wel. Lees hiervoor Woont God in de mens of in een gebouw? kerkgebouwen#1. 

Niet zo lang gelezen heb ik onderzoek naar de herkomst van kerkgebouwen gedaan, het triggerde enorm om dit te gaan onderzoeken. Waarom? Omdat op de één of andere manier relatief veel christenen een ongezonde waarde lijken te hechten aan kerkgebouwen..

In eerste instantie wilde ik alleen laten zien dat wij tempels van de Heilige Geest zijn en dat sinds de komst van Jezus een huis van God helemaal niet meer uit steen bestaat.

Tot mijn grote schrik bleek ik een kleine beerput open te trekken, de oorsprong van kerkgebouwen is op zijn zachtst gezegd behoorlijk onbijbels, veel erger dan dat: Was er geen afgoderij geweest bij invloedrijke personen uit de geschiedenis, dan was er geen enkel kerkgebouw verrezen. 

Ik hoop van harte dat u beseft dat dit schrijven niet iets is om mensen onnodig tegen de schenen schoppen die waarde hechten aan kerkgebouwen, ik schrijf dit blog vanuit een hartsverlangen om terug te keren naar onze bijbelse wortels, elke vorm van afgoderij achter ons te laten en weer te leven zoals de eerste christenen deden. We hebben 2000 jaar de tijd gehad om in dwalingen te vallen, en dat is ons helaas goed gelukt. Ik ben bang dat we ook zo´n 2000 jaar nodig hebben om weer helemaal terug te keren naar hoe het was.

Één van de dwalingen is te denken dat een kerkgebouw een Godshuis is, helaas is niets minder waar en dat hoop ik u hieronder te laten zien. Efeziërs 5:11 En neem niet deel aan de onvruchtbare werken van de duisternis, maar ontmasker ze veeleer.



Hadden de eerste christenen kerkgebouwen?

Hier kunnen we vrij kort over zijn, de eerste christenen kwamen samen in huizen (huisgemeentes) de synagoge en de tempel, soms ook in de buitenlucht. Met betrekking tot Godshuizen uit het eerste testament zoals de tempel is het goed om op te merken dat na de komst van Jezus in de bijbel geen melding wordt gedaan dat er een nieuwe tempel of synagoge werd gebouwd.

De eerste drie eeuwen na Jezus hadden de gelovigen geen speciale gebouwen [1]. Men kwam voornamelijk bij elkaar in woonhuizen (huisgemeentes zijn zo gek nog niet!) [2]. Woonhuizen werden zelfs aangepast aan de steeds groter wordende aantallen [3] Huizen werden dan ook nooit tempels genoemd, dit gebeurde pas voor het eerst in de vijftiende eeuw [4]


Heidense afgoderij dringt het christendom binnen

Aan het einde van de tweede/begin van de derde eeuw vond er helaas een verschuiving plaats. Christenen namen o.a. het heidense idee van dodenverering over [5]. Dit is niet de juiste plaats om hier heel lang over uit te weiden, we houden het daarom bij enkele hoofdzaken. Éen van deze hoofdzaken is dat christenen het volgende heidens gebruik over gingen nemen: Het houden van maaltijden om de doden te vereren [6].

Men ging geloven dat men door het houden van een maaltijd in het gezelschap vertoefde van een overleden martelaar [7] Doordat ´heilige´ martelaren begraven lagen ging men de begraafplaatsen ook als heilig zien. Vervolgens ging met monumenten op deze begraafplaatsen bouwen, en dan met name op de begraafplaatsen waar beroemde ´heiligen´ lagen.

Men was dus ondertussen al bezig met het vereren van overleden mensen. Later zouden deze monumenten een transformatie ondergaan en plaats maken voor enorme kerkgebouwen. Een kerk/kapel bovenop een begraafplaats bouwen en deze vernoemen naar een ´heilige´ is eveneens een heidens gebruik.

18 eeuwen later is dit nog steeds zichtbaar in onze christelijke samenleving. We hebben nog steeds kerkgebouwen die bovenop of naast begraafplaatsen staan en nog steeds kerkgebouwen die naar heiligen vernoemd zijn. Zo hebben we in Venlo, Eindhoven, Bredevoort en Amersfoort een Sint (=heilig) Joriskerk. Een Sint Janskerk hebben we in Maastricht, Gouda, Zutphen, Arnhem, Oosterhout, Waalwijk, Breezand, Eindhoven, Breda, Hoensbroek.

In Rome had men ondergronds begraafplaatsen (Catacomben) en men kwam ook daar samen, dit gebruik duurde van eind 2e eeuw tot eind 5e eeuw [8].

Het kruis, wat we tegenwoordig ook nog in veel kerken zien, kwam niet eerder voor dan de tijd van Constantijn, ook dit is goed om over na te denken. [9] Het crucifix (kruis waar Jezus nog aan hangt) dook op in de vijfde eeuw [10] De gewoonte om met de handen een kruisteken te maken komt uit de tweede eeuw [11].

In het kort:
1. Men ging eerst maaltijden houden op begraafplaatsen om dode ´heiligen te vereren. (Dodenverering)
2.
 Als gevolg hiervan ging men niet alleen de doden maar ook de begraafplaatsen zelf als heilig zien.  (´Begraafplaatsverering´)
3. Vervolgens ging men monumenten op deze begraafplaatsen bouwen die vereerd werden (´Gebouwenverering´)
4. Later werden, o.a. als symbool van de dodenverering, kerkgebouwen op of naast begraafplaatsen gebouwd. Men ging als gevolgen van de dodenverering deze kerkgebouwen als heilige plaatsen zien (´Gebouwenverering´), dit is de reden waarom veel kerkgebouwen heden ten dage op of naast graven zijn gebouwd. Ook het woordje ´kerkhof´ komt hier vandaan.



Was de verandering in het denken een plotselinge verschuiving?

Nee, dit was hetzeker niet. Men was al langere tijd met duistere dingen bezig, dat heeft ervoor gezorgd dat bovenstaande bizarre praktijken makkelijker binnenslopen in de levens van mensen. Het was nieuw voor de mensen maar men was ondertussen al gewend om voorwerpen te vereren, men begon in de 2e eeuw al met het vereren van relikwieën.

Deze relikwieën waren vaak beenderen van heiligen. Ze werden aanbeden en vereerd. Om beter te begrijpen hoe belangrijk deze voorwerpen voor de mensen waren: Ze waren veel kostbaarder dan zilver en goud.  Ook werden relikwieën als heilig beschouwd. Dit was het startschot om relikwieën te gaan verzamelen.

Een relikwie is overigens het stoffelijk overschot van een heilige of een voorwerp wat in aanraking is gekomen met deze heilige [12].

De handel in relikwieën werd springlevend in de vierde eeuw. Sommige christelijke leiders zagen de misstappen en benoemden het zo: ‘Heidens gebruik dat onder het mom van godsdienst de kerk was binnengehaald, het werk van afgodendienaars’’[13]

Een andere verandering is de verandering van de maaltijd van Jezus (ook wel avondmaal genoemd) naar de zogenaamde heilige communie, hier was ok de altaartafel was heilig (De altaartafel was de tafel waar de attributen op stonden die voor de heilige communie gebruikt worden.

Zelfs in Protestantse kerken zien we vandaag de dag nog dat de tafel waar de bekers wijn tijdens het avondmaal versierd zijn of een speciaal kleed hebben. Dan weten we ook gelijk waar dat vandaan komt. Dit speciale kleedje is omdat de tafel vroeger als een heilig object werd gezien, wie beseft zich dat nu nog en is op de hoogte van de achtergrond van dit soort gebruiken?

De gewone mensen mochten overigens ook niet naar het altaar, dit was alleen voor zogenaamde heiligen bedoeld. [13]. Waar Jezus openstond om het gewone volk te ontvangen ontwikkelde de kerk zich al snel als instituut waarbij de ene mens als heiliger wordt gezien dan de ander. 

We zien dat natuurlijk heden ten dage bij de Paus van Rome, helaas wordt de man aanbeden, zijn officiële titel is overigens: Vicarius file dei, dit betekent: Plaatsvervanger van Jezus.

Veel protestanten denken dat ze sinds 1517 zijn verlost van Rome, helaas is dat verre van waar. In de Reformatie zijn zeer veel goede stappen gezet om ons los te rukken uit de tentakels van de octopus genaamd de RKK. Echter hebben we ons wel los weten te rukken van een aantal tentakels, we zijn echter in slaap gevallen in de afgelopen eeuwen. Daardoor hebben we ons niet kunnen ontdoen van de overige tentakels. Helaas zien we zelfs weer dat de protestanten langzaam weer samenhullen met Rome.

Een dominee wordt vaak in behoudende kringen op een voetstuk gezet of als een geestelijker persoon gezien dan de buurman in de kerkbank. Dit is een slechte vrucht die afkomt van het tegen de paus en zijn bisschoppen op kijken, het is weliswaar niet zo erg als in de RKK maar we hebben ons er niet volledig van ontdaan

En nog even voor het contrast:

Een onreine vrouw raakte Jezus Zijn kleed aan en werd genezen. Zijn heiligheid was (en is) er voor de onreine mensen. Maar bij het altaartafel in de ‘kerk’ golden deze principes blijkbaar niet, integendeel.


Het allereerste kerkgebouw

Keizer Constantijn (ca. 285-337) is verantwoordelijk voor de invoering van kerkgebouwen. De christenen vormden toen een minderheid en daar moest wat aan gedaan worden. Om de algemene acceptatie te bevorderen en de populariteit van het christendom te doen laten stijgen werden er kerkgebouwen neergezet. Iets wat meer zichtbaar is in het straatbeeld doet over het algemeen de acceptatie toenemen, men went eraan op termijn.

In de kerkgebouwen ging overigens heel heel veel geld zitten. Heidense bolwerken financieren, over geldverspilling gesproken.

Het is goed om te beseffen dat Keizer Constantijn een man was die afgoderij lief had. Ook na zijn zogenaamde bekering maakte hij geen einde aan de verering van de zonnegod(en). Constantijn liet bijvoorbeeld een standbeeld van de zonnegod oprichten dat op Constantijn leek.

Na zijn zogenaamde bekering zou Constantijn overigens zijn oudste zoon, neef en zwager hebben laten vermoorden. Het idee dat Constantijn een ware volgeling van Jezus was geworden is dus op zijn minst behoorlijk dubieus te noemen.

Constantijn bouwde negen kerkgebouwen in Rome. In Jeruzalem, Bethlehem en Constantinopel bouwde hij nog vele andere kerkgebouwen. Hieronder vallen de Sint-Pietersbasiliek te Rome (Bovenop het vermeende graf van Petrus), Sint-Paulus te Rome (Bovenop het vermeende graf van Paulus). Heilige grafkerk te Jeruzalem (bovenop de vermeende graftombe van Jezus), de geboortekerk te Bethlehem (Bovenop de vermeende grot waar Jezus geboren zou zijn).

Constantijn werd na zijn dood goddelijk verklaard, dit was gebruikelijk bij alle heidense keizers die voor hem gestorven waren. [14] De senaat verklaarde dat Constantijn een heidense god was, niemand hield dit tegen [15].

Constantijn bouwde de eerste kerken op dezelfde begraafplaatsen waar christengelovigen hun maaltijd hielden voor de dode heiligen[16], de begraafplaatsen van heiligen werden zelf dus als heilige plaatsen gebouwd, dit is de reden dat Constantijn er kerkgebouwen op liet bouwen. [17]

We kunnen Constantijn gerust ´de vader van het kerkgebouw´ noemen. Een kerkgebouw is geen maaksel van onze Heilige God maar van een keizer wiens levensstijl bol stond van de afgoderij en dodenverering.

De vraag of een kerkgebouw een maaksel is van duivel is nu natuurlijk niet moeilijk meer te beantwoorden, veel protestantse gelovigen zitten zondag aan zondag, uit onwetendheid, in een afgodentempel, sommigen denken nog dat het van God afkomt ook. Hoe groot kan het contrast zijn?

Ook achter de indeling van kerkgebouwen zit een bizarre filosofie waar ik niet blij van wordt, het voert voor nu te ver om dat te behandelen, ik hoop later nog een blog te schrijven om dat duidelijk te maken.

Bronnen:

[1] Snyder, Ante Pacem p. 166 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 55
[2] Robert en Julia Banks, The church comes home p.49-50 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 55
[3] Snyder, Ante Pacem p. 67 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 56
[4] Turner, from temple to meeting house p. 195 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 57
[5] Snyder, Ante Pacem p. 83, 143-44, 167 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 57
[6] Snyder, Ante Pacem p. 83, 143-44, 167 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 57
[7] Haas, Where did Christians Worship? p. 35 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 58
[8] Haas, Where did Christians Worship? p. 35 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 58
[9] Snyder, Ante Pacem p. 27 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 58
[10] Snyder, Ante Pacem p.165 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 58
[11] Schaff, History of the Christian Church uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 58
[12] Cross & Livingstone, Oxford Dictionary of the christian church. p. 1379 / Michael Collins en Matthew A. Price, The story of Christianity p.91 / Jungmann, Early Liturgy p. 184-187 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 59
[13] Taylor, Christians and Holy Places p. 317,339-341 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 62
[14] Bogg, christian Saga, p 202 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 63
[15] Gonzalez, story of christianity p.123 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 63
[16] Snyder, Ante Pacem p.92 / Haas, Where did Christians Worship? Christian History p.35 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 64
[17] Taylor, Christians and Holy Places, p. 340-341 uit Zo zijn onze manieren, Frank Viola. p. 64

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s